Qar 3-1
Qar 3-1
qarTuli ena
III klasi
moswavlis wigni
pirveli nawili
saqarTvelos macne
3
simRera mamulze
hai, dililme, dililme,
mTa-bari Semovirbine;
mTaSi wyaroni mRerian,
barSi mindori bibinebs.
wyarosac davewafebi,
davkref vardebs da gvirilebs,
ra lamazi xar, mamulo,
Seni gamCenis Wirime!
jansuR Carkviani
5
male seqtemberic dadgeba
6
_ ara, male swavla iwyeba da mere...
_ mere aRar SeiZleba banaoba?
_ SeiZleba, magram egeTi gemo aRara aqvs.
_ ratom?
beli...
_ imitom, rom gakveTilebi gvaqvs mosamzade
uceb wamoxtnen, gaiqcnen da gadaeSvnen morevSi.
revaz inaniSvili
sityvis skivri
mo r e vi _ Rrma ad
gili mdinareSi.
Wal a _ vake adgili mdinaris piras.
gawbi l e bu l i _ gamtyunebuli, Sercxvenili.
sasaubro
gviambeT zafxulis ardadegebis er
Ti dRis Sesaxeb.
ra Seicvleba TqvenTvis saswavlo wlis dadgomasTan erTad?
ra movaleobebs gakisrebT skola?
saSinao davaleba:
7
fefos axalwlisa
8
1. ra gaifiqra fefom, roca gaigo, rom seqtembers Zvelad axal-
wlisa erqva?
2. rogor eloda fefo axalwlisas?
3. ra urCia fefom Tavis Tavs?
4. ra exarbeboda fefos ufrosklaselebisa?
5. ra gamosavali moZebna fefom, riT daemsgavsa igi ufroskla
selebs?
6. ra xifaTi SeemTxva fefos?
7. ras ambobdnen soflelebi?
8. namdvilad rodis daemsgavsa fefo ufrosklaselebs?
sityvis skivri
9
es sainteresoa
ra erqva Zvelad Tveebs?
Zvelad Tveebs xalxuri saxelebic rqmevia. Tves imis mixedviT
arqmevdnen saxels, rac misTvis damaxasiaTebeli iyo. magaliTad,
maiss erqva va rdob i sa imitom, rom am dros vard-yvavili yvao-
da, ivniss _ Ti b aTv e da ivliss _ mkaTa Tve , radgan am TveebSi
Tibavdnen da mkidnen; oqtombers Rv in ob is Tve erqva, raki am
dros rTveli imarTeboda da Rvinos ayenebdnen.
ai, seqtembers ki axal wl i sa erqva imitom, rom Zvelad axali
weli seqtembridan iwyeboda. gana axali saswavlo welic seqtem
bridan ar iwyeba?!
sasaubro
ratom undoda fefos, rom ufros klaselebs damsgavse-
boda? Tqven Tu hbaZavT ufrosebs? Tqven rogor iqceviT,
roca gindaT, rom ufrosebs mihbaZoT? Tqven TviTon risi
gakeTeba giyvarT?
saSinao davaleba:
dawere: rogori gogoa fefo.
10
Soridan mosuli mowafe
skola! am sityvis xseneba gvaxarebs, saxeze Rimili gvefineba.
skolisaken mimavali gza icis yvelam _ didmac da pataramac.
Tu SeekiTxebiT, siamovnebiT migaswavlian.
skolaSi bavSvebi fexiT midian. Tu Soria, zogan _ saxedriT,
cxeniT, zogan _ manqaniT, velosipediT, civ qveynebSi _ Txi
lamurebiT, marxiliT da, Tqven warmoidgineT, aqlemiTac ki, Tu
udabnoa gasavleli...
gagikvirdebaT, magram erTi indoeli biWi skolaSi curviT
mi
dioda. biWis mSoblebs qoxi mdinaris gamoRma napiras edgaT.
mama miwis muSa iyo, deda tyeSi samkurnalo balaxebs agroveb-
da. mdinare iseTi didi iyo da ganieri, rom kaci meore napirs
Tvals ver miuwvdenda. amxela mdinareze xids, aba, vin gadebda?!
sxva ra darCenoda swavlas mowyurebul biWs?
dilauTenia dgeboda. waixemsebda. mere koxtad dakecil tan
sacmels da wignebs Tavze daiwyobda, _ ar damisveldeso _ da
mdinareSi Securavda.
biWi nafotiviT msubuqi iyo, curva ar uWirda. Sori man-
Zili hqonda gasacuri. gzaSi xan raze fiqrobda da xan, raze.
ase mieCvia fiqrs.
Tavsxma wvimebis Semdeg adidebuli mdinare mRvrie talRebs
moaqanebda da raRa ar mohqonda. mdinareSi Sesvla saSiSi iyo,
magram biWma SiSis daZlevac iswavla. isev skolis siyvarulma
uSvela.
maswavlebeli welSi moxrili saTva liani berikaci iyo, uzo-
mod keTili da fiqriani. igi moswavleebs lamaz sagalob lebs,
11
Zvel legendebs, winaparTa gmirul Tavgadasavals, avisa da kar-
gis garCevas aswavlida.
maswavlebelma biWs `Soridan mosuli mowafe~ Searqva.
gakveTilebis Semdeg bavSvebi Sinisaken mokurcxlavdnen, mecadi
neobiT daRlil biWs ki mdinare ukanve unda gadaecura.
ase ganvlo ramdenime welma. mowafeebi wamoizardnen.
erT mSvenier dRes skolasTan damSvidobebis zarmac dareka.
maswavlebelma moswavleebi saTiTaod daloca. mere `Soridan
mosul mowafes~ miubrunda:
_ didma mdinarem da uxidobam Sen swavlaSi xeli ver SegiSa-
la. axla ufro Zneli gza gelis. bevri ram unda iswavlo.
mjera, rom codnas SeiZen da mas adamianTa gulebs Soris xidad
gadeb...
maswavlebelma skolis ezoSi mdgar cadawvdil xeebs gaxeda
da Tqva:
_ me maSin amqveynad aRar viqnebi, magram es xeebic iloceben
SenTvis.
maswavleblis winaswarmetyveleba axda.
`Soridan mosulma mowafem~ msoflios cnobil universi te
tebSi iswavla, did sibrZnes daeufla, adamianebs siyvaruliT
gauTbo gulebi. mSobelma xalxma mas qveynis gaZRola miando.
paata mamforia
sityvis skivri
mi wi s mu S a _ glexkaci, mxvnel-mTes-veli.
wa i x e ms ebd a _ msubuqad isauzmebda.
sa ga l o be l i _ saRvTo simRera.
legen d a _ zepirad gadmocemuli istoriuli ambavi.
wi n a s warme t yvel e ba _ winaswar Tqma imisa, Tu ra moxdeba.
12
1 mouZebne sityvas dilauTenia msgavsi sityvebi:
mzis amosvlisas, mamlis yivilze, gariJraJze
Sebindebisas, ganTiadisas, ciskrisas, alionze, SuadRisas
mSvidobas daamyareb;
adamianTa siyvaruls iqa
dageb;
mdinareze xidebs gadeb;
adamianebs erTmaneTTan daaaxloeb.
saSinao davaleba:
internetSi moZebne informacia romelime gamoCenili qar
Tveli mamuliSvilis da moRvawis Sesaxeb. gaacani igi Sens
klaselebs.
sasaubro
rogoria Tqveni skola, skolis ezo, skolis Senoba, saklaso
oTaxi, sportuli darbazi? Tqven riTi dadixarT skolaSi? aR-
wereT skolisaken mimavali gza.
saSinao davaleba:
13
xelis CuqurTma
sityvis skivri
mW l e _ Cia, gamxdari.
usa x ur i _ uSno.
dag awafe bs _ kiTxvas dagawyebinebs.
14
si t yvi s k va l d a k v a l
xelis CuqurTma _ ase uwodebs poeti lamaz xelnawers,
kargad gamoyvanil asoebs. CuqurTma hqvia eklesiebis kedlebze
gamokveTil gamosaxulebebs. amitomac aris CuqurTmasTan Se-
darebuli guldasmiT gamoyvanili asoebi.
d ai m axs o v re !
qa rT uli anbani
sityva bgerebisagan Sedgeba. TiToeul bgeras werisas Sesa-
bamisi aso gamoxatavs. bgeras warmovTqvamT, asos vwerT. qar-
Tul enaSi ramdeni bgeracaa sityvaSi, imdenive asoa. qarTulSi
33 bgera, ese igi, 33 asoa.
TanmimdevrobiT dalagebul asoebs a nb a ni hqvia. anbanSi
yvela asos Tavisi saxeli aqvs:
an, ban, gan, don, en, vin, zen, Tan, in, kan, las, man, nar, on,
par, Jan, rae, san, tar, un, far, qan, Ran, yar, Sin, Cin, can,
Zil, wil, War, xan, jan, hae.
sityva an ban i pirveli ori asos saxelebiT aris Sedgenili.
galeqsili anbani
abgad evzaT
ikal mano
paJa rasta
savarjiSo _ anbanis saxelebi.
ufqa RayaS
Caca Zawa
Waxa jaha
akaki SaniZe
saSinao davaleba:
Camowere anbanis TiToeul asoze dawyebuli TiTo sityva.
15
gimnaziaSi
erTxel, swavla rom gaTavda da Segva
sve
nes, me, radgan dilas ara meWama ra, Se-
virbine Sin, Cavide axaluxis jibeSi cxeli
mWadis kokori da mivaSure isev klass, ar
damagviandes-meTqi. maswavle
bels fexad Sees-
wro CemTvis da xuTi mowafe kidec gamoexmo
da gaemwkrivebina. Sevyavi Tu ara Tavi, mo-
mayvira:
_ Senc mobrZandi da dadeqi amaTTanao!
mivedi da gavCerdi. cxeli mWadi mo medo
barZayze da mecxuna! me SmaSuri daviwye,
male akaki gimnaziaSi wava.
xeli movisvi. ase rom avtokdi, maswavle-
belma SemniSna da mkiTxa:
_ ra gemarTebao?
dafarva aRar SeiZleboda... amovayofine jibidan mWads Tavi...
Segirdebma gadaixarxares. maswavlebelmac ulvaSebSi Caicina,
gamomarTva mWadi da win, magidaze, daido. me sircxvilis ofli
gadamskda. dagviwyo gakveTilebis gamokiTxva.
am dros, Cemda saubedurod, inspeqtori Semovida. maSin ki
amikankalda muxlebi. is iseTi Seubralebeli vinme iyo, rom
ymawvilis garozgvas ara erCia ra. vifiqre, _ es mWadi xeirs
ar damayris-meTqi! marTlac, mohkra Tvali Tu ara, dai Rriala:
_ am mWads ra unda aq, vin moitanao?!
erTi mowafe, romelic xSirad meqiSpeboda xolme, wamoxta
zeze da moaxsena:
_ akakis amouRes jibidanao!
_ rad mogitaniao?! _ mkiTxa mrisxa ned.
me ena Camivarda, magram maswavlebelma moaxsena, _ axlave
gaigebTo, _ da mkiTxa:
_ es ra ariso?
_ mWadi-meTqi, _ vupasuxe knaviliT.
_ risgan keTdeba?
_ simindisagan.
_ rogor Tesaven siminds?.. ranairad izrdeba?.. rogor muSa
oben?.. rogor akeTeben mWads da sxvani.
16
eseni yvelaferi gamomkiTxa da mec pasuxs vaZlevdi.
ramdenime wuTs mekiTxeboda da bolos Tqva:
_ kargio! xval ar dagaviwydes brinjis motana, xval imis Sesa
xeb vilaparakoTo.
inspeqtorma ifiqra, amas swored maswavleblis surviliT
moutania mWadio da gavida klasidan xmaamouReblad.
maswavlebelma mabezRara mowafe gaixmo da hkiTxa:
_ Sen ara gaqvs ra jibeSio?
gausinja, koWi unaxa.
_ es ra ariso? es xom saTamaSoa, romelic klasSi sruliad
gamousadegaria da Sen ki jibeSi gidevs!.. wereTelma mWadi imi-
tom moitana, rom Sioda da SeWma veRar moaswro, Sen ki aq
saTamaSod dabrZandebi! me mag koWiT wargadgen inspeqtorTano!
im mowafes feri ecvala da atirda. gakveTili rom gaTavda,
maswavlebeli miubrunda mtirals da uTxra:
_ kargi, axla mipatiebia, magram amis Semdeg daimaxsovre: rac
SenTvis ar ginda, imas nurc sxvas uzamo.
akaki wereTeli
sityvis skivri
mWad i s k o k o r i _ patara mWadi.
f exad S e e s wr o _ is iyo Sesuliyo.
S maS u r i _ uxerxuli moZraoba.
Segi r d i _ moswavle.
i n sp e q t o ri _ Semmow
mebeli.
ga r o zgva _ wkepliT cema.
x ei rs ar d aayr i s _ avnebs, kargs arafers moutans.
ko W i _ cxovelis saxsris Zvali, iye neben saTamaSod.
17
1 ganmarte, ras niSnavs xazgasmuli sityvebi:
maswavlebels fexad Seeswro CemTvis da xuTi moswavle kidec
gamoexmo da gaemwkrivebina.
erTi mowafe, romelic xSirad meqiSpeboda xolme, wamoxta
zeze da moaxsena:
_ akakis amouRes jibidanao!
me ena Camivarda, magram maswavlebelma mixsna.
sasaubro
ratom daicva maswavlebelma akaki wereTeli? Tqven rogor
SeafasebdiT akakis Tanaklaselis saqciels? Tqven Tu Cavar
dnilxarT gakveTilze uxerxul mdgomareobaSi? Tu CagideniaT
iseTi ram, ris gamoc SeniSvna daimsaxureT?
18
d a i m axs o v re !
daimaxsovre,
rog or iwereba!
me vuTxari me vocnebob
me vupasuxe me vurCie
saSinao davaleba:
amowere moTxrobidan or-ori winadadeba, romlebSic gamoyenebu-
lia pirveli da meore piris nacvalsaxelebi.
19
patara mogonebebi didi mwerlis Sesaxeb
warwera wignze
sikeTis Zala
saSinao davaleba:
imuSaveT jgufebad. moZebneT internetSi akaki wereTlis
bi
ografia. gainawileT Temebi: ojaxi, ganaTleba, moRvaweoba.
namuSevari warudgineT Tanaklaselebs.
20
Wirveuli biWi da akaki
akaki erT ojaxSi sadilad iyo. diasaxli-
sis patara vaJi gaWirveulda da vermiSeli
aRar Wama. deda daemuqra. Svili daimede-
buli iyo, stumarTan mainc aras metyviano,
da xelSi kovzs awvalebda. mere miubrunda
akakis da hkiTxa:
_ Zia, am kovzs ra aweria?
akakim kovzi CamoarTva da viTom wai
kiTxa:
`Tu ar Wame vermiSeli,
gaglaxaven, ver giSveli~.
akaki bavSvebTan
akakis saxli
ai, ra Tqva erTxel moxucma ani ko abduSeliSvilma, akakis
saxlis Zvelma moamagem sxvitorSi:
`Cemo batono, am saxls balavari ara aqvs. pirdapir kldezea
amoSene
buli. miwisZvris dros am sofelSi xis saxlebic dair-
Rva, akakis saxls ki erTi bzaric ar gasCenia.~
akaki Tavis saxls hgavs: misi Semoqmedeba pirdapir xalxis gu-
lidanaa aRmocenebuli; droTa cvla bzars ver gauCens.
sityvis skivri
reli kvi a _ Zveli, mniSvne lovani, samaxsovro nivTi.
x el n a w e ri _ avtoris xeliT naweri.
ji b gi ri _ jibis qurdi.
wi gn i s k i n Z va _ furcle
bis wignad Sekvra.
ba la v ar i _ saZirkveli.
21
matarebeli
ezo-ezo, karikar,
Robe-Robe, sarisar
ekoneba boli bols,
gegoneba, Tovli Tovs.
da misdeven zvrebi zvrebs
ukan-ukan, zedized,
Suka _ Sukas,
gzebi _ gzebs.
simindebis foCebi,
Webi, owinarebi,
mzeze Zveli koSkebis
bWeni mocinareni.
zvinulebi, zvinebi,
binulebi, binebi,
wisqvilebi, odebi,
wisqvilebisodeni;
trialeben, cekvaven
naTesebi, xnulebi,
daxnul-dafarcxulebi,
aTasebi, ulevi.
miqris matarebeli,
Cqari matarebeli!..
SoTa niSnianiZe
sityvis skivri
S u k a _ orRobe, viwro quCa.
o wi n ar i _ Widan wylis amosaRebi mowyobiloba.
b W e _ zRude, galavani.
z vin ul i _ dazvinuli miwa, miwayrili.
b in ul i _ wyaro.
o da _ ficruli saxli.
1. ra moCans matareblidan?
2. am leqsis mixedviT, matarebeli dgas Tu midis, midis Tu miqris?
22
1 daasaxele, romeli sityva gulisxmobs swraf svlas,
romeli _ nels:
miRoRavs miiCqaris
miqris miCoCavs
miCanCalebs milaslasebs
mirbis miZunZulebs
miqris midis
moqris modis
daqris dadis
sasaubro
Tu iyaviT ardadegebze sadme wasuli? riT dabrundiT Sin?
ra naxeT mgzavrobisas? ra dagamaxsov
rdaT yvelaze metad?
saqar
Tvelos romel kuTxeebSi xarT namyofi?
imuSaveT wyvilebad
SeadgineT cxrili, romelSic CamowereT leqsSi moZiebul
arsebiT saxelebs da zmnebs (moqmedebis aRmniSvnel sityvebs).
daimaxsovre,
rog or iwereba!
ezo-ezo Robe-Robe ukan-ukan
saSinao davaleba:
gadawere CamoTvlili sityvebi da miuwere Sesabamisi sityvebi:
iqiT, aqeT, aqeT da iqiT
mirbis _ . . . mixtis _ . . . mifrinavs _ . . .
morbis _ . . . moxtis _ . . . mofrinavs _ . . .
darbis _ . . . daxtis _ . . . dafrinavs _ . . .
23
deda wertili da Svili wertili
iyo da ara iyo ra, iyo erTi fanqari. am fanqars Zalian
uyvarda aTasnairi xazebisa da xveulebis xatva. erTxel Tqva:
_ axla wertilebs davxatav.
adga da erTi didi wertili daxata, meore _ patara.
_ Sen deda wertili iqnebi, _ uTxra did wertils, _ Sen
kidev Svili wertili, _ miubrunda patara wertils.
pirvel xanebSi wertilebi Tavs mSve nivrad grZnobdnen.
_ ra kargia, wertilebi rom varT, _ ambobdnen isini, _ verc
xazebi Segvedrebian da verc xveulebi!
_ nametans nu gaibRinZebiT! _ uTxra mezobelma xveulma, _
didi ambavi, wertilebi xarT Tu raRac! isxediT TqvenTvis da
iyaviT Cumad!
wertilebi TavisTvis isxdnen da Cumad iyvnen. bolos deda
wertilma veRar moiTmina da Tqva:
_ rame mainc gveTamaSa!
_ Seni TamaSi rogor SeiZleba?! _ gaukvirda Svil wertils.
_ Sen didi xar. me rom viTamaSo, sxvaa, me patara var.
_ ara, TamaSi mirCevnia! _ gajiutda deda wertili.
_ e, es ukve uwesobaa, _ Tqva fanqarma da deda wertils ir
gvliv wre Semoavlo, rom arsad gaqceuliyo.
deda wertili Zalian gabrazda.
`rogor gavide am wridan? _ fiqrobda is, _ modi, tirils
daviwyeb, cremlis tbas davayeneb da mere im tbas gadavcurav~.
Seecada kidec atirebuliyo, magram erTi cremli ra aris,
erTi cremlic ki ver gadmoagdo.
swored am dros ki fanqarma gadawyvita:
_ modi, moTxrobas davwer!
adga da daiwyo wera.
ramdeni winadadebac dawera, imdeni patara wertili dasva.
wera, wera da boloSic Cavida. didi wertilis dasmaRa iyo
ro, magram am dros fanqars wveri mostyda da pirkatanacemi
saWi
darCa.
_ ar itiro! _ uTxra fanqars saSlelma, _ me wris nawils
wavSli, didi wertili wridan gamova da Seni moTxrobis bo-
loSi dajdeba.
24
_ didebuli azria! _ gauxarda fanqars, _ didad gmadlob,
Zvir
faso saSlelo, gadamexados!
saSlelma wris nawili moSala, wertili gamovida, fanqris
mier dawerili moTxrobis dasasruli monaxa da iq daskupda.
aqve mTavrdeba Cveni ambavic... wertili.
donald bisetis mixedviT
imuSaveT wyvilebad
TiToeulma Tqvenganma mokled daweros, rogoria es zRapa-
ri _ mxiaruli Tu sevdiani; Tqvens nawerSi sasveni niSnebi ar
dasvaT. mere gacvaleT nawerebi. dausviT erTmaneTis na wers
sasveni niSnebi.
sityvis skivri
x v eu lebi _ daxveuli xazebi.
pi rka t a n ac emi _ Semcbari, gaognebuli.
u weso b a _ uwesrigoba, ukanonoba.
saSinao davaleba:
warudgine sxvebs sakuTari Tavi: ra gqvia? ramdeni wlis xar? sad
cxovrob? sad swavlob?
gamoiyene imdeni winadadeba, rom oTxi wertili dagWirdes.
25
sasveni niSnebi
(bavSvebisa da sityvis kacis gabaaseba)
26
_ TiTqos eWviT gaRunula
welSi k iTx v i s niSani:
ratom?
rogor?
sad?
rad?
rodis?
es aris?
Tu
is aris?
_ es niSani gamoxatavs
azrs da saTqmels gawyvetils,
mra v a lwer tils eZaxian
am miwyobil sam wertils.
_ vTqvaT da sityva dagvekarga,
Svelis saqmes satirels
romelime ZmaTagani _
an d e f is i, an tir e.
_ ai, Turme
namdvil `mwyemsebs~,
gana mxolod samSvenisebs,
ramdeni ram SesZlebia
am patara sasven niSneb s!
avTandil arabiZe
sityvis skivri
sa m Sv e nisi _ samkauli.
z e d a x or a _ xrova,
grova.
sa z R v r is d a d e b a _
damTavreba.
27
1. rodis vsvamT wertils?
2. ra niSani iwereba winadadebis bolos daZaxebis, brZanebis
dros?
3. rodis vsvamT kiTxvis niSans?
4. romel sasven niSans vsvamT sityvebis CamoTvlis dros?
5. ra sasven niSans vsvamT gamotovebuli sityvis nacvlad?
daimaxsovre!
s asveni niSnebi
iseve, rogorc sityvas, sasven niSansac Tavisi saTqmeli aqvs:
zogi gvibrZanebs, zogi gvekiTxeba, zogi gveZaxis, zogi mogviTxrobs;
zognic CamoTvlis dros Camwkrivdebian xolme sityvebs Soris.
Tqven ukve iciT, rodis iwereba wertili, kiTxvis niSani da
Zaxi
lis niSani. sxva sasven niSnebsac araerTxel SexvedrixarT.
axla kidev erTxel gadavavloT maT Tvali:
. _ wertili: aRniSnavs winadadebis dasasruls.
, _ mZime: erTmaneTisagan gamoyofs CamoTvlil sityvebs an
winadadebis nawilebs.
? _ kiTxvis niSani: gamoxatavs SekiTxvas.
! _ Zaxilis niSani: gamoxatavs brZaneba-mowodebas.
: _ orwertili: am niSans mosdevs sxvisi naTqvami an sityvaTa Ca
monaTvali.
. . . _ mravalwertili: aRniSnavs, rom kidev darCa raRac
saTqmeli.
rogorc xedavT, CamoTvlis win iwereba or we rt il i;
CamoTvlisas sityvebi erTmaneTisagan mZi miT gamoiyofa;
rodesac saTqmeli dasrulebuli ar aris, mravalwertili iwereba.
28
2 mocemuli winadadebebis mixedviT erTi sityviT upasuxe
Sesabamis kiTxvas:
r om eli? ro go ri ?
saSinao davaleba:
gadawere mocemuli teqsti da dasvi sasveni niSnebi:
zamTris susxiani dRe iyo civi qari uberavda sciodaT tyis bi-
nadarT melakudebs mglebs ciyvebs kurdRlebs kvernebs mow
yenilad
gamoiyurebodnen gaSiSvlebuli xeebic aRar ismoda frinvelTa ga-
loba.
29
pepis pirveli werili
30
_ Tu SeiZleba, es werili pepi grZelwindas gadaeciT. ico-
deT, saswrafoa!
fostalioni jer werils daacqerda, mere pepis Sexeda gak-
virvebulma:
_ rogor, Sen TviTon ara xar pepi grZelwinda?
_ ra Tqma unda..
_ maS, me raRaze maZlev mag werils? _ hkiTxa fostalionma.
_ rogor, me TviTon xom ar mivutan Cems Tavs werils?
`ar Rirs gamodavebao~, _ ifiqra fostalionma da rogorc
pepim sTxova, ise moiqca. mivida safosto yuTTan da CauSva
werili. werili Ziramde arc iyo Casuli, rom pepi elviseburi
siswrafiT mivarda yuTs da werili amoiRo.
_ erTi suli maqvs, vidre am werils wavikiTxav, _ miubrunda
pepi tomisa da anikas, _ warmogidgeniaT, werili miviRe!
bavSvebi Camosxdnen terasis kibeze da pepim konverti gaxsna.
tomi da anika zurgs ukan amosdgomodnen da ise kiTxulobdnen.
werilSi ewera:
31
_ araferic, zustad igive weria Cems werilSi, rac Sen be-
bias miswere. amitomac namdvili werilia! Cems sicocxleSi ar
damaviw
ydeba es sityvebi.
pepim frTxilad dakeca werili, konvertSi Cado da didi
Zveli karadis ujraSi Seinaxa.
astrid lindgreni
1 ori werili
32
2 dausvi kiTxvebi xazgasmul sityvebs:
pepim RumelSi marTlac ipova fanqari.
saxlis win fostalionma Caiara.
pepi, unda giTxra, rom saSineli Secdomebia Sens werilSi.
daimaxsovre!
por tr eti
rac Sen daxate, pepis portretia. axla waikiTxe, rogor aRwera
mweralma sxva adgilas pepi:
`saocari sanaxavi iyo: stafilosferi Tma or nawnavad aekvanwa
aqeT-iqiT. paWua cxviri WorfliT daswinwkloda. piri lamis yure-
bamde hqonda gaxeuli. rom gaicinebda, TeTrad uelavda kbilebi.
lurji kaba ecva, romelic pepim TviTon Seikera. magram etyoboda,
rom naWeri ar eyo da adgil-adgil wiTeli nakuwebi Caedga. wvril
kanWebze sxvadasxva feris grZeli windebi ecva, erTi _ yavisferi,
meore _ Savi. uzarmazar Sav fexsacmelebs ise moafratunebda,
ifiqrebdi, sacaa gasZvrebao~.
Sen fanqriT, ferebiT daxate pepi. mweralma ki sityvebiT dagvi
xata misi garegnoba. erTsac da meoresac portreti hqvia.
imuSaveT jgufebad
gaugzavneT werili pepis. furcelze TiToeulma Tqvenganma
TanmimdevrobiT TiTo winadadeba daweros. yuradRebiT waikiT
xeT sxvisi naweri, rom igive ar gaimeoroT. gaiTva
liswineT,
rogor iwereba werili. waikiTxeT TiToeuli jgufis werili.
saSinao davaleba:
miswere werili Sens maswavlebels. ar daga
viwydes zrdilobiani
formebis gamoyeneba.
33
matasi, pipa da susi-fusi
34
_ mag kudaprexil katas arasodes davumegobrdebi! ormagi sa
xeli rom hqvia, viTom marto susi ar eyofoda?!
_ pipa, susi-fusi Zalian keTili da mosiyvarule kataa!
_ Tavxedia! magidebze ise daseirnobs, viTomc araferi!
_ me Tu vetyvi, arc magidaze iseirnebs da arc taxtze moi-
kalaTebs dasaZineblad.
_ sazizRari kataa! Sen magier me rom viyo, viRacas vaCuqebdi,
moviSorebdi.
_ ici, ras getyvi, pipa, susi-fusi Sen namdvilad gjobia!
_ riTi mjobia, me ezos mainc vdarajob, magas ki jer erTi
wru wunac ar dauWeria!
matasi dafiqrda. rodis-rodis upasuxa:
_ yuri kargad damigde, pipa, susi-fusis arasodes uTqvams,
pipa sazizRari ZaRlia da vinmes aCuqe, Tavidan moiSoreo.
pipas xma ar amouRia. SeCerda. karga xans idga da skoli-
saken mimaval matasis gascqeroda. mere gatrialda da Sin wel-
mowyvetiliviT dabrunda, cacxvis ZirSi dawva, gadajvaredi
nebul TaTebze Tavi dado da Tvalebi milula. cota xnis
Semdeg Tvali isev gaaxila da meserTan kudaprexili Savi kata
dainaxa.
_ ei, pipa, ra mogivida? _ hkiTxa susi-fusim.
pipam yurebi dacqvita. TaTis gawvdenaze kudaprexili susi-
fusi idga da yviTeli TvalebiT dascqeroda.
_ avad xom ara xar, pipa?
_ ara, susi-fusi, matasi skolaSi gavacile, iqidan sirbiliT
davbrundi da cotaTi daviRale, _ mSvidad upasuxa pipam.
... im patara qalaqSi mxolod matasis hyavda ZaRli da kata,
anu pipa da susi-fusi.
arCil sulakauri
35
1 mocemuli winadadebebis mixedviT erTi sityviT
upasuxe Sesabamis kiTxvas: sa d ? r od is?
daimaxsovre!
rod is v a mb obT ` kiT x va daesmis~ ?
cnobismoyvare bavSvebi araerT kiTxvas svamen.
maswavleblebic svamen kiTxvebs, rodesac bavSvebis codnas
amowmeben. sityvebi ki TviTon moiTxoven kiTxvebs:
36
2 dausvi kiTxvebi am winadadebebSi mocemul TiToeul sityvas:
sasaubro
ratom ar moswonda pipas matasisa da susi-fusis
megobroba? riTi sjobia susi-fusi pipas? raSi SeiZleba
gavamtyunoT da raSi gavamarTloT pipa?
saxaliso
imuSaveT jgufebad
moifiqreT ambavi da SeqmeniT `komiqsi~ pipasa da susi-fusis
kidev erTi Tavgadasavlis Sesaxeb.
saSinao davaleba:
37
maias yvavilebi
bolo xanebSi patara maia Zalian gacelqda, gvian iZinebda,
amitom diliT adre veRar dgeboda.
_ Svilo, _ uTxra erTxel bebom maias, _ Zilis dro rom
dadgeba, Citmac ki Tavisi bude iciso.
maia bebos darigebas uxalisod ismenda.
_ mzis Casvlisas yvavilebic ki iZineben, rom diliT, mzis
amosvlisas gaaxilon Tvalio, _ ganagrZobda bebo RimiliT.
_ yvavilebis Zili vis gaugonia?! _ gakvirvebiT wamoiZaxa maiam.
_ maS, kargi! dRes mzis Casvlisas davakvirdeT, _ miugo bebom.
dRe miiwura, mze Cavida.
yvavilebma sifrifana foTlebi nel-nela SekumSes, TiTqos
Tvalebs xuWaveno. gaocebulma maiam bebosTan miirbina da
uTxra:_ bebo, bebo, yvavilebma marTlac daiZines! netav, rodis
gaiRviZeben?
_ xval diliT, mzis amosvlisas, _ miugo bebom.
dilaadrian maias bebos xma moesma. gogona mardad wamoxta da
kibeze Cairbina.
mze amodioda, yvavilebi SeumCnevlad xsnidnen pirs. buneba
xarobda, caSi torola galobda, futkrebi skebidan zuzuniT
gamodiodnen da cacxvis yvavilebs exveodnen.
_ ra kargia dila! dReidan gvian aRar avdgebi! _ Tqva maiam
da sufTa haeri xarbad CaisunTqa.
giorgi SatberaSvili
38
es sainteresoa
Zil i da j anmr T elob a
droulad daZineba aucilebelia. bavSvi ZilSi isvenebs,
aRidgens daxarjul energias.
mecnierebma gamoikvlies da daadgines, rom bavSvi ZilSi
izrdeba. mozardi Tu droulad ar iZinebs, SeiZleba bev
ri problema Seeqmnas: diliT droulad ver adges, dRis
ganmavlobaSi advilad daiRalos da gauWirdes mecadineoba.
uZiloba agreTve iwvevs umadobas an madis zedmetad matebas
da simsuqnes.
skolis asakis bavSvi unda iZinebdes ara ugvianes 10 saaTisa;
Zilis win sasurvelia wignis kiTxva. Zilis win moerideT
kompiuters, mobilur telefons da sxv.
ar daarRvioT Zilis reJimi!
daimaxsovre!
a rseb iT i sax eli
davusvaT kiTxvebi xazgasmul sityvebs: patara maia Zalian
gacelqda. vin? _ maia; mze Cavioda. ra? _ mze.
sityva, romelsac daesmis kiTxvebi `vin~ an `ra~ arse
biTi
saxelia.
imuSaveT jgufebad
SeqmeniT sami plakati.
`ratom unda daviZinoT adre~.
`rogor davicvaT dRis reJmi~.
`rogor moviqceT Zilis win~.
warudgineT Tqven-Tqveni plakati moswavleebs, da gamo
akariT klasSi.
maswavleblis daxmarebiT plakatebi ganaTavseT socialur
qselSi, rubrukiT `vswavlobT da vaswavliT Tanatolebs~.
saSinao davaleba:
moZebneT internetSi `swori kvebis TefSi~. moamzadeT
prezentacia _ `kveba da janmrTeloba~.
39
xilTa ciloba
erT sisxam diliT xexilis
baRSi amtydara ciloba:
_ vin aris CvenSi pirveli,
vis eTqmis xilTa xiloba?
v az s uTqvams: _ Rvinis deda var,
lxinic mCvevia frTalaRi,
Tavs imitomac ar viqeb,
kvexna rom kitrad ara Rirs.
sul axorklila sibraziT
k it ri mucelze nagdebi:
_ neta, feriT Tu sigriliT,
riTi var Tqvenze naklebi?
s aza mTro CabJirebula,
Turme imdeni icina:
maisis mzeze rom Wknebi,
Sen sigrilisa ici ra?!
sazamTro nesvs gaukenwlavs:
_ ra zafxuli da zamTari?
gemos da surnels miqeben,
Taflisfrada var Camtkbari.
arc qva mWirdeba, arc _ kbili,
sxva vin ginaxavT amgvari?
qvis xsenebaze k akal ma,
sul rakaruki atexa:
_ diax, ver gamtexT advilad,
vin Tqva vaJkacis gatexa?!
am aurzaurs RimiliT
usmenda Tu r aSauli.
es uTqvams: _ qeba Tavisa
gaxvretilia Sauri!
gaxsovdeT, Cveni momyvani
TviTve ambobda marTalso:
_ TuraSaulis patroni
tyeSi rad eZebs pantaso?!
giorgi SatberaSvilis mixedviT
40
1. ras niSnavs `xilTa xiloba~?
2. romeli xili riT gamoirCeva?
3. rogor aris gamoxatuli, erTi mxriv, kitrisa da,
m
eore mxriv, kaklis gabrazeba?
4. Sen rogor fiqrob, romels eTqmis `xilTa xiloba~?
5. leqsSi dasaxelebulTagan romeli ar aris xili?
sityvis skivri
s i s x am d i l i T _ adria
nad, adre diliT.
c i l o ba _ dava, kamaTi.
frTal aR i _ xalisiani, Tavisufali.
C abJi re bu l a _ si ci
li
sagan sunTqva Sehkvria.
gau k en wl avs _ gaukicxavs, SeniSvna miucia.
S au r i _ xurda fuli.
T u r aS au l i _ vaSlis jiSi.
p an t a _ tyis msxali.
sasaubro
gaixseneT, romel xils riTi moaqvs Tavi, ra miaCnia Tavis Rir
sebad. riT Sei
qeb
da Tavs broweuli, marwyvi, Jolo? Tqven rome
li xili giyvarT yvelaze metad da ratom?
andazebi:
mxiaruli anbani:
Tavis qeba kitrze iafiao. Camowere xili.
Tavis qeba gaxvretili Sauris fasiao.
TuraSaulis patroni tyeSi eZebda pantaso.
saxaliso
saSinao davaleba:
dawere: broweulisa da marwyvis ciloba.
romeli riTi moiwonebda Tavs?
41
venaxi
(Zveli igavis mixedviT)
sityvis skivri
wel s i wyvet d a _ Tavs ar zogavda, bevrs Sromobda.
s o fl i s s al aybo _ adgili, sadac usaqmurobisas
ikribebian da saubroben.
zvari _ didi venaxi.
xalxuri
vazo, SviliviT nazardo,
movkvdebi me Sens ZirSia,
SeniT var mxne da guladi,
imedo gasaWirSia!
42
sasaubro
SeadareT erTmaneTs `venaxi~ da `xilTa ciloba~. romelSia
Wkuis saswavli gakveTili, romelSi _ qeba?
daimaxsovre!
z mna
daakvirdi winadadebas: biWi venaxs baravs.
am winadadebis romeli sityva gviCvenebs, rom biWi raRacas
akeTebs, anu moqmedebs?
amis gasagebad SeiZleba gamoviyenoT kiTxva: ras akeTebs
biWi?
pasuxi iqneba: biWi baravs.
amrigad, baravs m o q m e d e b i s gamomxatveli sityvaa.
aseve SeiZleba vipovoT moqmedebis gamomxatveli sityvebi
winadadebebSi:
gogona kabas keravs. biWi nayins Wams.
ras akeTebs gogona? ras akeTebs biWi?
. . . k er avs. . . . Wams.
saSinao davaleba:
mocemuli kiTxvebis gamoyenebiT dawere: brZeni glexkaci.
ra anderZi dautova glexma Svilebs?
ra sikeTe moutana mamis anderZma Svilebs?
ras mixvdnen Svilebi?
43
Seni Wirime, guTano!
es sainteresoa
ra iq neb a momavalSi?
_ Senxela viyavi, xvna-Tesva sakuTari TvaliT pirvelad rom
vnaxe, _ uTxra mamam akas, _ papaCemma uRelSi xarebi Seaba,
guTani gamouba da balaxmodebul yanaSi pirveli Rrma kvali
gaavlo, dRis bolomde ki mTeli ezo gadaxna da simindi
daTesa.
winaT sul ase xnavdnen yanebs; maSin arc manqana arsebobda
da arc traqtori; amitomac umRerodnen xar-guTans.
axla ki papam sofelSi Casul akas patara da yoCaRi traq-
tori daaxvedra. dRes akas papa miwas ukve am traqtoriT xnavs
da mosavliTac kmayofilia.
neta ra iqneba xval da zeg?
akas mama mecnieria da ambobs, rom traqtori ukve moZvele
buli manqanaa. momavalSi kompiuterebi da robotebi Seas-
ruleben im samuSaos, rasac dRes adamiani manqanebis daxmare-
biT, magram sakuTari xeliT akeTebs.
44
sityvis skivri
d amZ ve l ebe l i q er isa _ imdeni puris momyvani,
romelic ar gamoileva, Zvelad rCeba.
q ed i _ kiseri.
q ed n ak u r Tx i _ qeddalocvili.
k val i _ guTnis mier gaWrili miwa, xnuli.
u Re l i _ xis xel sa
w
yo, romelsac xa
rebs kiserze
adgamen, rom maT gu Tani an marxili gas
wion.
daimaxsovre!
w a rs ul i, awmyo da momavali
teqstSi `ra iqneba momavalSi~ ramdenime sityvaa iseTi, ro
melic dros gamoxatavs.
winaT, SarSanwin, SarSan warsuls, anu dRemde arsebuls
aRniSnavs.
axla, dRes axlandeli dro, anu awmyoa.
xval, zeg jer kidev dasadgomi dro, anu momavalia.
warsulsac, awmyosac da momavalsac araerTi sityva gamoxatavs:
wars u l i awmyo m om a v a li
winaT dRes xval
uwin axla zeg
guSin am wuTas mazeg
SarSan amJamad gaisad
saSinao davaleba:
gadawere teqsti, drois aRmniSvnel sityvebs qveS xazi gausvi:
dRes TeatrSi mivdivar. SarSan borjomSi visvenebdi. momaval
wels zRvaze waval. zeg kalaTburTs viTamaSebT. adre miwas guTniT
xnavdnen. nino gaisad skolaSi wava.
45
ram icis siRaribe?
46
1. ra sTxova erTma menaxirem berikacs?
2. ratom moindoma brZenkacma RaribTan cxovreba?
3. ra SeamCnia brZenkacma?
dai m axso vr e
gamo naT qvam ebi :
siRaribisagan ver daixsna Tavi
_ siRaribes ver gaeqca, mainc
Raribi iyo.
muxlic gerCis da mklavic _
Sromis Zala da energia gaqvs.
sasaubro
moTxrobis dasawyisSi menaxirem berikacs sTxova, Wkuis
saswavlebeli ambavi miambeo; Tqven ra Wkuis saswavlebel
daskvnas gamoitanT? gaixseneT, ra giSliT xels, rom drou-
lad da kargad moamzadoT gakveTilebi?
imuSaveT wyvilebad
dafiqrdiT, rogor unda dagegmoT dRe, rom yvela saqme
xarisxianad SeasruloT. daexmareT erTmaneTs dRis reJimis
SedgenaSi. gauziareT mewyviles Tqveni gamocdileba. daasa
buTeT, ratom aris saWiro dRis reJimis Sedgena da dacva.
klaselebTan erTad ganixileT erT-erTi dRis reJimi.
saSinao davaleba:
amowere moTxrobidan brZenkacis darigeba.
47
Semodgoma
ratom gviyvars Semodgoma
yvelas _ dids Tu pataras?
imitom, rom kakals bertyen,
aduReben TaTaras.
imitom, rom venaxs krefen,
qvevrebs recxen Ripians;
imitom, rom, rac xilia,
yvela xili mwifea.
imitom, rom savsea
kalaTi da godori,
imitom, rom ireva
caSi oqros foToli...
murman lebaniZe
sasaubro
Tqven ratom giyvarT Semod
goma? kidev ra xdeba Se
mo d
gomaze? Tu yofil xarT rTvelSi? ra saqmianobaSi
migiRiaT monawileoba?
imuSaveT wyvilebad
saSinao davaleba:
48
gaizrdebi da dagaviwydeba
49
1. rogor moeqca erTi mozrdili biWi Tavisze pataras?
2. rogor moiqca giorgi?
3. ra eama dedas?
4. riT daemuqra giorgi Tavis mcemels?
5. ra uTxra amis gamo dedam?
sityvis skivri
ra s emar Tl ebi?! _ ras erCi?!
gu li s p i r i _ tansacmlis na
wili, romelic mkerds faravs.
el da e c a _ SeeSinda.
S u bl ze war bi gae x s n a _ saxe gaunaTda, gau
xarda.
sasaubro
rogor SeafasebT giorgis saqciels? rogor SeafasebT
mozrdili biWis saqciels? Tqven Tu gamogsarClebiaT vin
me?
Tqven Tu gamosarClebixarT vinmes?
imuSaveT wyvilebad
SeadareT, rogori biWia giorgi da rogori biWia Tedo.
SeavseT Sesabamisi diagrama.
saSinao davaleba:
moZebne moTxrobaSi da amowere, rogor daariga dedam giorgi.
50
patara mogonebebi didi mwerlis Sesaxeb
iRbliani dRe
sityvis skivri
leq c i a _ zepiri sajaro gamosvla.
mo Rv a we _ qveynisaTvis sasargeblo saqmis mkeTebeli.
v i Z v ri n e _ gavZver-gamovZveri.
ka rga d C as x mu l i _ mkvrivi aRnagobis.
51
1. ratom moiyara qarTvelma sazogadoebam rusTavelis
TeatrSi Tavi?
2. vin miipyro sazogadoebis gansakuTrebuli yuradReba?
3. rogor aRmoCnda patara mowafe ilias axlos?
4. rogor gamoiyureboda ilia?
5. ratom daircxvina patara biWma?
6. visTan ikvexnida biWi iliasTan Sexvedras?
52
_ kaco, an ZaRli ar iyo im adgilas, an kaci, an sxva ram,
roca Sen amas fuli miecio?
_ ara, Seni Wirime, im muxisa da Cemi xar-kameCis meti ara yo
fila rao.
ilia axla im kacs miubrunda:
_ ici, romel muxaze laparakobso?
_ aba, ra vici, qveyanaze aTasi muxa dgaso, _ upasuxa iman
Tamamad.
_ aba, maSin Sen, papaSvilo, wadi da im muxis erTi foToli
momitane! vidre ar dabrundebi, am saqmes ar gavarCevo, _ uTxra
iliam nasyidas.
nasyidam quds daavlo xeli da wasvla daapira, magram mevale
ayvirda:
_ Se dalocvilo, sanam eg im muxis foTols moitans, xom
bindic gviswrebso!
_ aki ar icodi, romel muxaze iyo laparakio?! _ mkacrad
usayvedura iliam wamoWarxlebul moCivars.
mevales ena Cauvarda, raRa eTqmoda.
ase gamoarkvia iliam glexis simarTle.
sityvis skivri
mu x ra n i _ sofeli mcxeTis axlos.
a xa l u x i _ Coxis SigniT Casacmeli samosi.
n a t b evi _ adgilis saxeli.
Ta ma su q i _ valis xelwerili.
bi n di gvi s wr e bs _ dabinddeba, dagviRamdeba.
wa mo W arx l ebu l i _ WarxaliviT gawiTlebuli, aRelvebuli.
53
wyaloba
sasaubro
rogor unda moiqces adamiani, rom mis saxels ificavdes
STamomavloba?
Sen ra ginda gaakeTo ise Ti, rom Seni saxeli da
amaxsovrdes xalxs?
54
daimaxsovre!
zmnis dro
leqsi iwyeba sityviT uwin. es sityva niSnavs `winaT, adre~.
ra xdeboda uwin?
uwin aq biWi cxovrobda.
Tu SevcvliT sityvas uwin sityviT axla, zmnac Seicvleba:
uwin _ cxovrobda; axla _ cxovrobs.
Tu SevcvliT sityvas uwin sityviT xval, zmna isev Seicvleba:
uwin _ cxovrobda, xval _ icxovrebs.
gavixsenoT: uwin warsul dros gamoxatavs;
axla _ axlandels, xolo xval _ momavals.
amgvarad, zmnas sami dro aqvs: wars ul i , awmy o da m om a -
v a l i . cxovrobda warsulia, cxovrobs _ awmyo, xolo icxovrebs
_ momavali.
saSinao davaleba:
gadawere teqsti. awmyo drois zmnebs qveS gausvi erTi xazi, war-
suls _ ori, momavals _ klaknili:
Tamazi varjiSze midis. mas Zalian uyvars fexburTi. SarSan misma
gundma finaluri TamaSi moigo. mwvrTneli bavSvebs hpirdeba: Tu
ivarjiSebT, momaval wels saerTaSoriso turnirSic gavimarjvebTo.
55
daTvi da belebi
(monadiris naambobi)
56
sityvis skivri
gamo i ami n d a _kargi amindi dadga.
zvavi _ mTis ferdobze dacurebuli Tovli.
yu re bi c q vi t a _ smenad iqca, gainaba.
57
imuSaveT jgufebad
CamowereT, ra iciT daTvis Sesaxeb da kidev risi gageba gsurT.
es sainteresoa
kavkasiuri mura daTvi
kavkasiuri mura daTvi mtacebeli cxovelia. igi didi ta ni
saa.
sigrZeSi zogjer 2 metrs aWarbebs, iwonis daaxlebiT 300 kilograms.
kavkasiur mura daTvs aqvs ganieri Tavi, msxvili da mokle ki seri,
patara Tvalebi da mokle kudi.
Semodgomaze, roca veluri xili mwifs, daTvebi qvemoTken eSve-
bian. mcenareuli sakvebis garda, daTvi etaneba nadiris xorcsac. igi
xSirad azianebs simindisa da xorblis naTesebs, Tavs esxmis Sinaur
pirutyvs _ xars, Zroxas, cxvarsa da Rors. Zalian uyvars Tafli.
zogjer daTvi mdinareSi daWerili Tev ziTac igemrielebs pirs.
deda daTvi SvilebTan erTad Zne-
lad misagneb bunagSi cxov robs. civ da
Tovlian zamTars isini ZilSi atareben.
gazafxulze bunagidan sifrTxilisTvis
pirvelad deda daTvi gamodis, Svilebi
mas ukan mohyvebian. nazamTrali daTvi
dasustebulia, Zlivs dadis, buCqebsa da
xeebs eWideba. mere nel-nela moRoni-
erdeba da isev mrisxane nadirad iqceva.
imuSaveT jgufebad
teqstis wakiTxvis Semdeg CamowereT cxrilSi, ra icodiT
daTvis Sesaxeb, ra SeityveT axali, kidev ra gainteresebT.
saSinao davaleba:
dawere moTxrobis erT-erTi monakveTis Sinaarsi saTauriT:
`mzrun
veli deda daTvi~.
58
ras gvirCevs moxuci metyeve
gazafxulda da gugulis
rekavs `kafe-Tese!~
arsad aris silamaze
umjobesi tyeze.
emzar kvitaiSvili
59
sityvis skivri
Ra Ra ne bd es _ Re lavdes, xarobdes.
sv i l i , S vri a _ pureulis jiSebi.
sasaubro
rogor unda moviqceT, roca tyeSi vimyofebiT? ra ar SeiZleba?
ra ar unda dagvaviwydes? rogor unda gavufrTxildeT tyes?
saxaliso
Sea
dgineT gamafrTxilebeli war
werebi bunebis dasa
cavad.
saSinao davaleba:
gadmoeci Seni sityvebiT, ras gvirCevs moxuci metyeve.
60
dadga zamTari
61
damrCa gareTo. ramdenjerme xidan xezec
iskupa _ ise, TviTon ar icoda, ratom...
Tovlma rom wamouSina, ijda fuRuroSi
da RmerTs madlobas swiravda:
_ Cem nacvlad sxva ciyvi rom gageCi-
na, Cem nacvlad xom sxva ciyvi gaixarebda
Tovlis mosvliTo!
saRamos gaavso xurjini sanovagiT da
mezobel xeze gadavida. fuRuros kari ris
vai-vaglaxiT gauRo moxucma deidam.
_ rogora xar, rogor zamTrianobo? _
Tovliani kudi dai bertya disSvilma.
_ Tovli rom ar mosuliyo, ar unda mosuliyavio?! _ usay-
vedura deidam da gulSi Caikra.
ciyvis pasuxi fefos ar gaugia _ Tbil, fafuk TovlSi mia-
bijebda.
leila beroSvili
sityvis skivri
u q ma d _ usaqmod.
mi su ns u l ebs _ yno sva-ynosviT midis.
S eu sm i n ari _ gaugonari, daujerebeli.
ema n d _ vaiTu.
v a i v a gl ax i T _ gaWirvebiT.
rogor zamTrianob? _ rogor gagyavs zamTa ri, rogor cxovrob?
62
1 ras niSnavs: `sabanSi kargad gaexvia da gzas daadga~?
(daasaxele swori pasuxi)
saSinao davaleba:
mocemuli teqsti gadaiyvane pirvel pirSi da Cawere rveulSi:
cxeli uSaqro rZe dalia da dasaZineblad moemzada. Zilis molo-
dinSi uqmad xom ar iqneboda, sabanSi kargad gaexvia da gzas daadga.
bevri iara Tu cota, erT tyes miadga.
63
zamTari
mkacri zamTris myudroebas
Relis wyalic veRar arRvevs;
TeTr sabanSi SefuTulan
da saamod sZinavT talRebs.
sityvis skivri
w nor i _ igive tirifi. fTi l a _ nafleTi. akmevs _ afrqvevs.
64
es sainteresoa
zamTari
zamTarSi mze Tumca anaTebs qveyanas, magram Zalian naklebad aT-
bobs. caSi mze Zlier cota xans rCeba, gvian amodis, adre Cadis;
dRe Zalian pataraa, Rame ki _ metad didi. amitom zamTarSi civa.
saqarTveloSi zamTari grZeli ar icis, bevri, bevri sami Tve gasta-
nos: dekemberi, ianvari da Tebervali.
Tovliani zamTari sasargebloa; TovlqveS ufro Tbila; Tovli
miwaSi haeris yinvas ar uSvebs, amitom, roca naTess zevidan Tovli
adevs, ufro Tbilad, saRad inaxeba da zafxulSi kargi mosavali
mohyavs.
zamTarSi tye da mindori daoblebuli dgas, suldgmuliT Zlier
Raribia. mweri am dros sruliad gamqrala. zogni daixocnen, zogi
miwaSi Rrmad CaZvra da iqa cxovrobs mTel zamTars.
umetesi nawili frinvelebisa am dros Tbil qveynebSi atarebs.
zogi frinveli CvenTan rCeba, magram isinic myudro da Tbil adgi-
lebs eZeben da mindorSi iSviaTad gadian.
nadirTa umetesi nawilic zamTarSi bunagebs, soroebsa da xis
fuRuroebs moZebnis xolme. nadirni didi sicivis dros xangrZliv
Zils eZlevian; magaliTad: zRarbi, daTvi, virTagva da sxvani. ciyvi
ki Tavis moZrav cxovrebas arc siciveSi iSlis. zafxulSi blomad
moagrova kakali. zamTarSi xis fuRuroSi zis, mxiarulad amtvrevs
da Seeqceva.
iakob gogebaSvili
65
didTovloba
iremi
(xalxuri)
iremo, rqebmSveniero,
TvalebiT lamaziano,
nu iarebi velada,
Tavi ar daiziano,
ar gaaxaro meTofe,
Tofi ar gaaxmiano.
66
sityvis skivri
su ld gmu l i _ sulieri, cocxali arseba.
ga xe vd a _ uZravad gaCerda.
ha rm o n i a _ SeTanxmebu
lo
ba, erTsulovneba.
i a rebi _ dadixar.
Ta v i ar d ai zi an o _ araferi daiSavo.
Tofi ar gaaxmiano _ To fi ar asrolino (monadires).
sasaubro
irmisadmi ra damokidebulebas gamoxatavs adamiani leqsSi `iremi~?
irmisadmi ra damokidebule bas gamoxatavs ada
miani moTxrobaSi?
ra aqvs saerTo am or nawarmoebs?
daimaxsovre!
s ul ier i da usulo
daakvirdi, ras niSnavs sityva sulieri Semdeg winadadebaSi:
`uWirs zamTarSi yovel suliers _ kacsac da pirutyvsac~.
kaci aq adamians niSnavs, xolo pirutyvi _ yvela cocxal
arsebas. maTi gamomxatveli sityvebi sulie r i a r se b iT i
sa xelebi a; magaliTad: biWi, yoCi, mgeli, ixvi, futkari...
danarCeni sityvebi usulo sagnebs aRniSnavs, amitomac maT
gamomxatvel sityvebs u sulo a r se b iT i sa x e le b i h q v ia .
mag.: xe, qva, kedeli, gza, manqana...
saSinao davaleba:
dawere epizodis Sinaarsi: moulodneli stumari.
67
TomTes Camosvlis ambavi
68
saocrebav! sityvaylapia veeberTela, daxveuli urCxuli ki ara,
mwvane windebiani da vardisfer mokle SarvalSi gamowyobili
juja aRmoCnda.
_ gamarjoba, sityvaylapia!
_ gagimarjoT, stumrebo!
TomTem da baiburam saqmis viTareba auxsnes da sTxoves:
_ egeb gviSvelo da TomasTan mainc gauSva sityvebi, mas xom
31 dekembers dabadebis dRe aqvs da moiwyens milocvebis gareSe.
_ eh, eh, verafers SegasmenT kaci, _ Caiburtyuna sityva
ylapiam, _ megobrebo, me mxolod erTi davaleba maqvs jado-
qaraTa jadoqrisagan! Tu sityvebs sul odnav mainc, namcecis
namcecisodena sitkbo da sikeTe daakldeba, maSin viWer.
baiburam megobars gadaxeda. TomTem Tavi darcxveniT daxara.
gaaxsenda, rom im dRes, rodesac Tomas milocvas qars atanda,
fexSi xiWvi SeerWo da sityvebs sul odnav daaklda sitkbo da
sikeTe.
_ axla ra vqnaT, sityvaylapia?
_ axla verafers izamT. momavalSi unda gamoasworoT. axla
am sityvebs veRar daabrunebT, piradad Tu CaxvalT da miu lo
cavT _ eg iqneba gamosavali!
69
ifrines, ifrines baiburam da TomTem, bolos daeSvnen. es
saqarTveloa, es _ Tomas ezo. esec TviTon Toma _ gakvirve-
buli da gaxarebuli.
_ gilocav dabadebis dRes da axal wels! _ uTxra TomTem da
sityvebs is namcecic daayola, rac maSin sikeTesa da sitkbos
daaklda.
giorgi kekeliZe
sityvis skivri
Wraqi _ uSuSo gasanaTebeli mowyobiloba.
sa gv are u l o _ winaprebisagan datovebuli raime nivTi.
mo uxmo _ dauZaxa, mosvla sTxova.
70
saxaliso
imuSaveT jgufebad
daiyaviT jgufebad, gaagrZeleT zRapari. dawereT: stumrad
TomasTan. ar dagaviwydeT, rom es ambavi zRaparia. waukiTxeT
klass Tqveni namuSevari.
saSinao davaleba:
71
Tovlis simRera
ca nacrisfrad gacrecila,
Tovli modis,
Tovs...
enZelebi cviva cidan,
Tovli modis,
Tovs...
fantel-fantel, fTila-fTila
Tovli modis,
Tovs...
Tvalebsa gvWris zamTris dila,
Tovli modis,
Tovs...
_ aba, gunda! _
_ aba, ciga! _
nu davkargavT dros! _
Tovli mReris,
Tovli cekvavs,
Tovli modis,
Tovs.
givi WiWinaZe
sasaubro
rogori leqsia `Tovlis simRera~, xalisiani
Tu sevdiani?
saSinao davaleba:
amowere leqsidan usulo arsebiTi saxelebi.
72
keTili feriebi
73
xelad movidnen xasiaTze bavSvebi. miabijebdnen TovlSi da
tiktikebdnen:
_ rogor gauxardeba naZvis xe gelas, ara, deda?
_ gozinayi da namcxvaric, ara, deda?
_ ho, ho, yvelaferi gauxardeba, yvelaze metad ki Tqveni mis-
vla gauxardeba, _ Tavs uqnevda deda.
_ mere vano papasTan da lola bebiasTan wavalT, ara, deda?
_ mere, Cven rom magaTi SviliSvilebi ara varT, mainc gauxar
debaT, deda?
_ Zalianac gauxardebaT! _ ambobs deda.
_ gauxardebaT da mere rogor?! _ mRerian Tovlis fifqebi.
qari xan gelas saxlis kars ejajgureba da xan _ vano papasa
da lola bebias saxlis kars, rom gaaRos da didi zar-zeimiT
SeuSvas maTTan misuli stumrebi _ keTili feriebi.
meri bolqvaZe
74
sityvis skivri
b e b ii s an ab ar aa _ bebiis imedad aris.
xor ag i _ saWmel-sasmeli.
cim cim g ait an a _ frTxilad gaitana.
sasaubro
isaubreT, Tqven Tu yofilxarT keTili feriebis an
keTili elfebis rolSi. gviambeT Tqveni istoriebi. iqneb,
damdeg axal wels imaT mimarT gamoiCinoT yuradReba,
visac es yvelaze metad sWirdeba.
daimaxsovre!
ra m odena da r amdeni
daakvirdiT winadadebas: uh, ramodena fifqebia!
rogor fiqrobT, ras niSnavs sityva ramodena _ sidides
(dids) Tu raodenobas (bevrs)?
daimaxsovreT:
r amo d en a n i S n avs sid id e s _ d id s.
r amd e n i n i S n avs r a od e nob a s _ b e v r s.
ar unda dagvaviwydes, rom sityva ramdenime r a od e nob a s
gulisxmobs.
aqedan gamomdinare, sworia: oTaxSi ramdenime kaci Se
movida (da ara _ ramo denime)
saSinao davaleba:
upasuxe me-7 kiTxvas da Cawere rveulSi.
75
76